[spoiler]

پلاگین

[/spoiler] نگاهی به واقعیت ها و چالش های صنعت برق در سوئد و در ایران - زیر آسمان سوئد
X
تبلیغات
رایتل
سه‌شنبه 21 آذر‌ماه سال 1391 @ 22:37

نگاهی به واقعیت ها و چالش های صنعت برق در سوئد و در ایران

زیر آسمان سوئد: میل ایران به دستیابی به فناوری تولید برق از انرژی هسته ای در حالی رو به افزایش است که امروزه بسیاری از کشورهای اروپایی از جمله آلمان و سوئد تصمیم گرفته اند که نیروگاه های هسته ای خودشان را تا ده سال آینده به تدریج از مدار تولید خارج کنند.دیروز دولت آلمان  اعلام نمود که تا ده سال آینده تمامی نیروگاههای هسته ای خود را از رده خارج می کند. بزرگترین اقتصاد اروپا اولین قدم را با توقف کار هفت نیروگاه قدیمی خود برداشته و ۹ نیروگاه دیگر از جمله سه تا از مدرنترین نیروگاههای جهان را هم در فهرست تعطیلی قرار داده است.این تصمیم به این خاطر گرفته شده است که بسیاری از نیروگاه های هسته ای با خطرات ناشی از نشت آلاینده های رادیواکتیو و پسماندهای هسته ای مواجه هستند. وقوع یک زلزله یا سیل  مهیب یا یک سونامی- همانند آنچه اخیرا در کشور ژاپن رخ داد- می تواند موجب انهدام راکتورهای هسته ای شود که نشت سوخت آنها خود برای عواقب فاجعه آمیز و زیست محیطی که می تواند حتی یک نسل آینده آن سرزمین را دربرگیرد کافیست تا از همین الان این زنگ خطر برای صنعت برق کل دنیا بصدا دربیاید.در گفتار زیر تلاش شده است تا به برخی از واقعیت ها و نیز چالش های موجود در صنعت برق سوئد و در صنعت برق ایران اشاره شود.

واقعیت های صنعت برق در سوئد:

۱- انرژی هسته ای

* در حدود ۴۵ درصد از کل برق تولیدی در سوئد از نیروگاه های هسته ای این کشور تامین می شود.روند سرمایه گذاری بر روی انرژی هسته ای در سوئد از سال ۱۹۶۵ میلادی یعنی در حدود نیم قرن قبل آغاز شد.

مکان نیروگاههای هسته ای سوئد را می توانید در تصویر زیر مشاهده کنید:

مناطق نیروگاههای هسته ای در سوئد

* بزرگترین نیروگاه هسته ای سوئد Ringhals نام دارد که دارای چهار راکتور هسته ای است که یک پنجم(۲۰ درصد) مصرف برق سالیانه سوئد را تامین می کند.این نیروگاه هسته ای در ۶۰ کیلومتری جنوب شهر گوتنبرگ قرار دارد و سالیانه ۲۴ تترا وات ساعت( 24TWh ) برق تولید می کند.صاحبان اصلی این نیروگاه شرکت Vattenfall با هفتاد درصد سهم و شرکت E.ON با سی درصد سهم می باشند.

* شرکت Vattenfall یکی از بزرگ ترین تولیدکنندگان برق در اروپاست و حدود ۲۰ درصد برق مصرفی در اروپای شمالی و ۵۰‌ درصد برق سوئد را تامین می کند. این شرکت  به آلمان و هلند نیز برق صادرمی کند. شرکت Vattenfall تماما به دولت سوئد تعلق دارد و حدود ۳۸ هزارنفر دراستخدام آن هستند. این شرکت، برق خود را بیشتر ازطریق نیروی آب(سدهای آبی) و سپس از نیروی هسته ای و درمراحل بعد ازنیروی باد(مزرعه های بادی) و در نهایت از سوخت های فسیلی مثل زغال سنگ،گاز،نفت و... تهیه می کند.

* تاکنون ۱۲ نیروگاه هسته‌ای با ظرفیت الکتریکی ۹۴۰۰ مگاوات در سوئد ساخته شده که در حال حاضر ۱۰ نیروگاه هسته‌ای در حال بهره‌برداری هستند که ظرفیت آنها ۸۹۰۴ مگاوات الکتریکی است.از ۱۲ نیروگاه ساخته شده در سوئد ۹ تای آنها از نوع راکتور آب جوشان (BWR) و ۳ تای آن از نوع راکتور آب سبک تحت فشار (PWR) است. البته سوئد بر روی احداث یک نیروگاه آب سنگین نیز فعالیت بسیاری نمود ولی هرگز این نیروگاه به بهره‌برداری نرسید.نیروگاه‌های هسته ای سوئد در سال، ۱۴۳۵ تن اورانیوم به عنوان سوخت مصرف می‌کنند. نکته قابل توجه این است که اکثر نیروگاه‌های این کشور توسط فناوری بومی ساخته و احداث شده است.

 * در حال حاضر سوئد از نظر ایمنی هسته‌ای در نیروگاه‌ها و مدیریت پسمانداری سوخت هسته‌ای جزو پیشرفته‌ترین کشورها محسوب می‌شود و سازمان نظام ایمنی آن جزو پرقدرت‌ترین سازمان‌های نظارت هسته‌ای در دنیا به حساب می‌آید.از برنامه‌های آتی سوئد افزایش ظرفیت نیروگاه‌های موجود از طریق مدرنیزاسیون و بالا بردن توان نامی آنها است.


۲- انرژی باد (نیروگاه های بادی)

* طبق برنامه ریزی های انجام شده در صنعت برق سوئد، قرار است تا ده سال آینده ۲۰۰۰ توربین بادی در سرتاسر سوئد نصب شود.در حال حاضر ۲۰ درصد برق تولیدی سوئد از انرژی های نو-یعنی از انرژی های بادی،خورشیدی و پس ماندها- بدست می آید. سوئد کشوری است که پروژه های مهمی را به سمت مستقل شدن از سوختهای فسیلی در دست اجرا دارد به طوریکه در سال ۲۰۰۹ میلادی دولت این کشور طرحی را به تصویب رساند که براساس آن ۵۰ درصد از انرژی تا سال ۲۰۲۰ میلادی از منابع  نو و تجدیدپذیر تامین شود بنحوی که تا سال ۲۰۳۰ میلادی کل بخش حمل و نقل سوئد از سوختهای فسیلی وارداتی بی نیاز شود.این یعنی بی نیاز شدن از منابع نفتی خاورمیانه و آمریکا!

برای اینکه درک بهتری از وضعیت کنونی و روند پیشرفت و سیاست گذاری های دولتهای سوئد و ایران در زمینه سرمایه گذاری در انرژی باد داشته باشید، کافیست به جدول زیر نگاهی بیاندازید:

منبع:www.ewea.org

مشاهده می کنید که سوئد تا پایان سال گذشته میلادی ۲۱۶۳ مگاوات برق از انرژی باد تولید نموده است درحالیکه ایران بدون داشتن برنامه ای برای تولید برق از انرژی باد در سال گذشته میلادی با همان ۹۲ مگاوات ظرفیت پس از کشورهای آفریقایی مصر،مراکش و تونس قرار دارد.


۳- انرژی زیست توده یا Biomass

* انرژی زیست توده یا Biomass یک منبع تجدید پذیر انرژی است است که ازمواد زیستی شامل موجودات زنده یا بقایای آنها، چوب،زباله،الکل،خرده های چوب،بقایای گیاهی یا مواد هرس شده از گیاهان و بطور کل از هرگونه زباله زیستی  که قابلیت سوزانده شدن را دارد تشکیل می شود اما شامل مواد زیستی مانند سوختهای فسیلی که طی فرایند زمین شناسی تغییر شکل یافته اند نمی شود.علت آنهم این است که مواد زیست محیطی بر پایه کربن موجود در آنها شناسایی می شوند درحالیکه در سوختهای فسیلی کربن موجود در آنها بر اثر مرور زمان از چرخه زیست محیطی خارج شده است  و سوزاندن آنها تعادل دی اکسید کربن موجود در جو زمین را به هم می زند.طبقه بندی این پسماندها را می توانید در شکل بالا مشاهده کنید.

* همانطوری که می دانید مهمترین صنعت سوئد، صنعت چوب و معادن زغال سنگ این کشور است.حدود ۷۰ درصد از خاک سوئد را جنگل تشکیل می دهد.امروزه پسماندهای کارخانجات الوارسازی و خرده های چوب که به عنوان یک منبع مهم در بخش انرژی این کشور استفاده می شوند، مهمترین بخش بازار رقابتی چوب جهت تولید برق در کشور سوئد را تشکیل می دهند و در حدود ۱۰ درصد از برق تولیدی در سوئد از انرژِی حاصل از سوزاندن همین پسماندها بدست می آید.


واقعیت های صنعت برق در ایران:

* در صنعت برق ایران هنوز برای تولید برق از فناوری قدیمی و سنتی چندین دهه پیش یعنی استفاده از انرژی حاصل از سوخت های فسیلی نظیر گاز و نفت استفاده می شود.گاز طبیعی مهمترین بخش نیاز و تقاضای انرژی ایران را در سال ۲۰۱۰ میلادی تامین کرده است و بیش از ۵۷ درصد کل تقاضای انرژی ایران را تشکیل داده است. پس از گاز طبیعی، نفت با ۴۰ درصد در جایگاه دوم مهمترین منبع سوخت برای تامین برق در ایران قرار دارد.

* همچنین عمر بالای برخی از همین نیروگاه‌های حرارتی و گازی و کهنگی تجهیزات تولید برق در بسیاری از خطوط انتقال نیرو که خود به افزایش تلفات در خطوط انتقال می انجامد از مهمترین دلایل پایین بودن راندمان تولید برق در ایران (راندمان زیر ۵۰ درصد) محسوب می شود.این در حالیست که در کشورهای توسعه یافته راندمان همین نیروگاه های سنتی در حدود ۷۰ درصد است.

*در ایران صنعت تولید و توزیع برق هنوز یک صنعت رقابتی نیست و سالهای متمادی ست که در انحصار بخش دولتی قرار دارد.این امر موجب می شود که مونوپلی یا یک بازار تک قطبی بدون رقیب ایجاد شود که هیچگونه امکانی را برای رشد و توسعه و بهبود کیفیت برق تولیدی فراهم نمی آورد.در سوئد و در سایر کشورهایی که در آنها صنعت برق دچار تغییر و تحول اساسی شده است،بازار تولید و توزیع برق در اختیار شرکتهای مختلف بخش خصوصی هم قرار می گیرد.این امر موجب می شود که قیمت واقعی برق با توجه به بازار عرضه و تقاضای برق مشخص شود نه صرفا از روی تعرفه های معمول و سنتی برق که در واقع گویای هزینه تمام شده واقعی برق تولیدی نیستند.همچنین مصرف کننده های برق می توانند با مقایسه قیمت برق شرکتهای مختلفی که در امر تولید و توزیع برق فعالیت دارند،قدرت انتخاب داشته باشند و با توجه به الگوی مصرفی خودشان شرکت ارائه دهنده خدمات برقی را برگزینند.

* توجه داشته باشید که در خصوصی سازی یا اصطلاحا Privatization این مدیریت و مالکیت دولتی بر صنعت است که تغییر می کند و بطور مثال در حال حاضر توزیع قبوض برق در ایران خصوصی سازی شده است یعنی مالکیت و مدیریت بر آن از انحصار دولت خارج شده است که این اصلا کافی نیست.
اما در Deregulation که مربوط به تغییر نظام ها و سلسله قوانین و مقررات حاکم بر عملکرد بخش دولتی در صنعت است در طی آن یک بازار برق مشترک و یا یک بازار برق کاملا رقابتی بین شرکتهای مختلف جهت تولید و توزیع برق ایجاد می شود و مقررات حاکم بر بخشهای تولید و توزیع برق دچار تغییر و تحول اساسی می شوند.بطور مثال شرکتهای توزیع برق منطقه ای در تهران یا شهرستانها دیگر می توانند دولتی نباشند و هر مصرف کننده می تواند شرکت توزیع برق خودش را بر اساس نرخهای پیشنهادی انتخاب کند.

نمایی از توربین های بادی شهر منجیل در شمال ایران

* انرژی های نو و تجدیدپذیری همچون انرژی باد و خورشید در ایران دارای پتانسیل بالایی برای استحصال و استفاده از آنها جهت تولید برق هستند.کافیست شهرهای بادخیز کشور از جمله منجیل و شهرهای استان خراسان و سیستان و بلوچستان را بیاد بیاورید و یا نگاهی به انرژی خورشیدی بی انتهای کویرهای مرکزی ایران بیاندازید که سرچشمه انرژی های تمیز و رایگان خدادادی هستند.البته هزینه ثابت اولیه برای تولید برق از انرژی های نو در مقایسه با سوختهای فسیلی یا هسته ای بسیار بالاتر است ولی در درازمدت با درنظر گرفتن مشکلاتی همچون پایان یافتن ذخایر نفتی،گرمایش زمین،افزایش میزان آلاینده های نیروگاههای فسیلی و ضرر به محیط زیست و ... توجه به ضرورت سرمایه گذاری کلان در بخش انرژی های نو در ایران امری اجتناب ناپذیر می باشد.درضمن باید توجه داشت که با توجه به رشد فناوری در بخش تولید و توزیع برق در دنیا هزینه های متغیر تولید،انتقال و توزیع برق در دراز مدت بسیار کمتر از مقدار کنونی می شوند و راندمان تولید برق در نیروگاه هایی که از انرژی های نو استفاده می کنند به شدت بالا خواهد رفت.همه ی اینها بدون سیاست گذاری و سرمایه گذاری کلان دولتها جهت ترویج و توسعه تولید برق از انرژی ها نو با استفاده از حمایت های مالیاتی از شرکتهای فعال در این بخش امکان پذیر نمی باشد.


تنظیم و نگارش: علی مهدی پور


*درصورتی که قصد لینک این صفحه را دارید،از نوار تولبار بالای صفحه به کل مطلب لینک کنید.لطفا مطالب را بدون ذکر منبع درجایی کپی نکنید.هرکدام از ما با رعایت حقوق نویسنده می توانیم به غنای فرهنگ کپی رایت در ایران کمک کنیم.

نظرات (2)
hasan ||
پنج‌شنبه 4 اردیبهشت‌ماه سال 1393 ساعت 21:51
mamnon az shoma
امتیاز: 4 0
Nima ||
سه‌شنبه 20 خرداد‌ماه سال 1393 ساعت 10:28
سلام ممنون از سایت خوبتون .خواستم ببینم برای لیسانس برق صنعتی در سوئد کار خوب پیدا میشه.ممنون.
امتیاز: 1 1
پاسخ:
درود
باید زبان سوئدی بدانید و تجربه کاری کافی داشته باشید و البته در سوئد زندگی کنید.داشتن مدرک تحصیلی از دانشگاههای اروپایی هم کمکتان خواهد کرد
برای نمایش آواتار خود در این وبلاگ در سایت Gravatar.com ثبت نام کنید. (راهنما)
نام :
ایمیل :
وب/وبلاگ :
ایمیل شما بعد از ثبت نمایش داده نخواهد شد

تمام حقوق این وبلاگ و مطالب آن متعلق به زیر آسمان سوئد می باشد